Polityka, czyli mieszanie w układach

   Dokładny tytuł mojej pracy magisterskiej z 1979, napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Mariana Orzechowskiego, brzmiał: „Potoczne wyobrażenia dolnośląskich dziennikarzy o polityce jako zjawisku społecznym”. Był to taki studencki wkład w kompleksowe badania kultury politycznej społeczeństwa polskiego, zainicjowane w 1977 przez naukowców Uniwersytetu Wrocławskiego.

   Podstawę mojej pracy stanowiła ankieta zawierająca kilkadziesiąt pytań, ułożonych przez prof. Orzechowskiego. Odpowiedziało na nią ok. 50 dziennikarzy, mniej więcej co ósmy zatrudniony wówczas w dolnośląskich mediach.

   Aby zanadto nie przynudzać, ograniczę się do skrótowego plonu pierwszego pytania ankiety: „Co oznacza dla Pana (Pani) słowo „polityka”?”. Samych definicji naukowych jest mnóstwo; odpowiedzi dziennikarzy też były bardzo zróżnicowane - od zbliżonych do encyklopedycznych po zupełnie własne.

   Politykę kojarzyli przede wszystkim z władzą (z jej zdobywaniem, sprawowaniem i utrzymywaniem), z kierowaniem państwem i rozumianą jak najszerzej celową działalnością społeczną.

   Niektóre co ciekawsze interpretacje: „Polityka to sprawowanie władzy i sterowanie procesami społecznymi, a także określanie celów gospodarczych: ku czemu zmierzamy i jakimi drogami”; „Całokształt poczynań państwa jako reprezentanta interesów wszystkich obywateli”; „Świadome działanie na rzecz realizacji jakiegoś programu”; „Odpowiedni sposób postępowania w odpowiedniej sytuacji”; „Mieszanie w układach”.

   Pytania wprost: „Co to jest „kultura polityczna”?” w ankiecie nie było. Sam odpowiedziałem, że rozumiem przez nią m.in. zdolność społeczeństwa do analizy zjawisk i procesów politycznych, zakres udziału obywateli w działalności politycznej, stan przestrzegania przez rządzących i rządzonych norm regulujących życie polityczne.

   Podkreśliłem, że istotny wpływ na poziom kultury politycznej mają media (nazywane wówczas przeze mnie „środkami komunikacji społecznej”). Prasa, radio, telewizja - przekazując na bieżąco nowe informacje i poddając je interpretacji - z pewnością kształtują poglądy swych czytelników, słuchaczy bądź widzów.

01.2008